Ο Πιερ Πάολο Παζολίνι ήταν ένας Ιταλός συγγραφέας, σκηνοθέτης και σεναριογράφος. Η έννοια του ιταλικού νεορεαλισμού είναι συνυφασμένη με το πρόσωπό του, καθώς αποτύπωσε όλο το πλαίσιο του συγκεκριμένου καλλιτεχνικού ρεύματος. Στο συγκεκριμένο ρεύμα αποτυπώνεται μέσω κινηματογραφικών τεχνικών η κοινωνική αδικία, η μεταπολεμική (μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο) φτώχεια σε φυσικά τοπία συνήθως με ερασιτέχνες ηθοποιούς. Ο Παζολίνι ήταν εκφραστής των οικονομικών συνθηκών της μεταπολεμικής Ιταλίας και με το έργο του αποτύπωσε μια ηθική διάσταση αντικαταναλωτισμού του νέου κόσμου που ερχόταν μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο Παζολίνι δολοφονήθηκε στην περιοχή Όστια το λιμάνι της αρχαίας Ρώμης, από τον δεκαεπτάχρονο Τζουζέπε Πεζόλι με τον οποίο είχαν συνευρεθεί λίγο νωρίτερα. Η δολοφονία του θεωρήθηκε ως έγκλημα πάθους, υπάρχουν όμως σοβαρές ενδείξεις πως ήταν πολιτική, καθώς ο Παζολίνι ήταν αριστερός και είχε αναπτύξει πολιτική δράση.
Το Σάββατο 9 Μαΐου 2026 παρουσιάστηκε στο θέατρο Λιθογραφείον στην Πάτρα η θεατρική παράσταση* με τίτλο «Όστια αυτό είναι το σώμα μου» σε σκηνοθεσία του Αντρέα Μαντά. Η παράσταση είναι ένας μονόλογος που αποδόθηκε από τη Λουκία Μιχαλοπούλου. Στο έργο διακρίνουμε από τον αρχικό τίτλο ως φορέα νοηματοδότησης μια ποιητική διάσταση που θα ακολουθήσει στον μονόλογο εμπεριέχοντας αρκετή συμβολοποιεία. Συγκεκριμένα, η Όστια εκτός από το λιμάνι της Αρχαίας Ρώμης και τόπο θανάτου του Παζολίνι, είναι και ο άζυμος άρτος (όστια) που δίνουν στη θεία κοινωνία οι καθολικοί. Έτσι, η διττή διάσταση του τίτλου εν είδει τελετουργικής ιερότητας, παρουσιάζει μια συμβολοποιεία που κινείται στο μεταιχμιακό δίπολο ζωής και θανάτου. Η σκηνοθετική απόδοση ήταν λιτή, δεν υπήρχε τίποτα στο σκηνογραφικό πλαίσιο του θεάτρου κατά τη διάρκεια της παράστασης για να επιτονιστεί η απουσία του Παζολινικού σύμπαντος από το θάνατό του και μετά· επίσης η απουσία σκηνογραφίας τόνιζε με τη σωματική και λεκτική αποτύπωση του έργου από την ηθοποιό. Στο έργο ακούσαμε και αντικρίσαμε κινησιακά μοτίβα και σπαράγματα από διάφορα έργα του Παζολίνι, με έμφαση στα τα αρχαιόθεμα έργα του. Η ηθοποιός εκφράστηκε με μια ποιητική του σώματος η οποία ήρθε σε ταύτιση με τη λεκτική της απόδοση. Έτσι είδαμε την Μήδεια, ως Μαρία, την Εμίλια ως Ιοκάστη κ.α. να αποτελούν έναν προθάλαμο εξαγνισμού με σημείο αναφοράς τον τόπο θανάτου του, την Όστια. Η φασματική δράση του Παζολίνειου έργου επιτονίζεται επίσης με την υποβλητική ατμόσφαιρα και τις μεταμορφώσεις που ενάλλασσε με συνεχείς κινήσεις η ηθοποιός στη σκηνή.
Στο έργο αποτυπώθηκαν -με αρκετή σωματική σημειολογία- αρκετά υπόρρητα νοήματα. Η ηθοποιός φορούσε ένα πορτοκαλί φόρμα από την Ελένη Κοζάου ως μίγμα του κόκκινου (αίματος) και κίτρινου (ενέργειας) του Παζολίνειου έργου, ενώ παράλληλα δημιουργούσε (ως θερμό χρώμα που είναι το πορτοκαλί) μια αίσθηση ανακούφισης. Η Μουσική, από τον Ανδρέα Μαντά ενίσχυε την υποβλήτικη ατμόσφαιρα και χρωμάτιζε τις εναλλαγές της λεκτικής αποτύπωσης της ηθοποιού.
Στο υποκριτικό κομμάτι η Λουκία Μιχαλοπούλου έλαμψε με τις φωνητικές μεταπτώσεις και τις κινητικές εναλλαγές. Οι αναπνοές και η πλαστικότητα του σώματός της μας έδειξαν πως πρόκειται για μια ηθοποιό που γνωρίζει σε μεγάλο βαθμό ολόκληρη τη βιο-μηχανική της υποκριτικής διάστασης και κατά συνέπεια στο συγκεκριμένο έργο αναδείχθηκε με τον καλύτερο τρόπο ολόκληρο ποιητικό σύμπαν του Παζολίνι.
Το έργο “Όστια αυτό είναι το σώμα μου” είναι ένας μονόλογος που αποτυπώνει με δραματική ένταση το έργο του Πιερ Πάολο Παζολίνι, ενώνοντας την αισθητική ποιητικότητας του Αντρέα Μαντά με την ποιητική του νεορεαλισμού και το αποτέλεσμα είναι μια παράσταση γεμάτη Παζολίνεια αναφορικότητα.
Πρώτη δημοσίευση: tetartopress.gr (29/5/2026)